لوگوی تجارت گستر زانا

 

هدف از تعیین ارزش گمرکی ، دریافت حقوق ورودی کالاهای وارداتی بر مبنای درصدی از ارزش کالا است. به عبارت دیگر، ارزش مبنای دریافت حقوق ورودی می‌باشد.

تعیین ارزش کالاها دارای دو جنبه است. جنبه اول تعیین ارزش برای مقاصد گمرکی جهت اخذ حقوق ورودی و جنبه دوم آن تعیین ارزش برای مقاصد غیر گمرکی (اخذ آمار، جلوگیری از خروج ارز، ...) می‌باشد.

 روش‌های اخذ حقوق ورودی

کشورها حقوق ورودی را به سه روش زیر وصول می‌کنند:

الف) روش اخذ حقوق ورودی برمبنای درصدی از ارزش کالا

ب) روش اخذ حقوق ورودی به صورت خاص

ج) روش دریافت حقوق ورودی به صورت مختلط

در روش اخذ حقوق ورودی به صورت خاص، حقوق ورودی از کالاهای وارداتی برمبنای وزن، تعداد یا کمیت و حجم کالا دریافت می‌شود. در شیوه اخیر، حقوق ورودی بدون توجه به ارزش و کیفیت کالاها و به صورت ثابت و بدون انعطاف پذیری، اخذ شده و به دلیل این که میزان حقوق ورودی پرداختی برای افراد و اقشار کم درآمد و پر درآمد به یک اندازه می‌باشد، از نظر عدالت اجتماعی شیوه مناسبی تلقی نمی‌شود، لذا غالباً کشورهای جهان از شیوه اخذ حقوق ورودی بر پایه ارزش کالاها استفاده می‌نمایند.

 دلایل اخذ حقوق ورودی برمبنای ارزش کالا

 

دولت‌ها معمولاً به سه دلیل شیوه اخذ حقوق ورودی برمبنای ارزش کالا را به سایر روش‌ها ترجیح می‌دهند، که عبارتند از:

1-      محاسبه درآمدهای قابل وصول از این طریق نسبت به حقوق ورودی خاص که براساس حجم یا وزن دریافت می‌شود، برای مسؤولان مربوطه ساده‌تر می‌باشد؛

2-      کاربرد مبنای ارزشی، منصفانه‌تر بوده و میزان حقوق ورودی متعلقه برای کالاهای ارزان کمتر و برای کالاهای گران، بیشتر می‌باشد؛

3-      کاربرد مبنای ارزش در مذاکرات بین‌المللی در خصوص کاهش تعرفه‌های گمرکی ساده‌تر و قابل فهم‌تر می‌باشد.

ماده 14 قانون امور گمرکی

ارزش گمرکی کالای ورودی در همه موارد عبارت است از ارزش بهای خرید کالا در مبدأ به اضافه هزینه بیمه و حمل و نقل(سیف) به اضافه سایر هزینه‌هایی که به آن کالا تا ورود به اولین دفتر گمرکی تعلق می‌گیرد که  از روی سیاهه خرید یا سایر اسناد تسلیمی صاحب کالا تعیین می‌شود و براساس برابری نرخ ارز اعلام شده توسط بانک مرکزی در روز  اظهار است.

ارزش سیف، ارزشی است که از جمع قیمت خرید کالا بعلاوه کرایه حمل آن از کشور مبدأ تا محل ورود و بیمه کالای مربوطه به دست می‌آید. با عنایت به ماده 14 قانون امور گمرکی، ارزش سیف در وهله نخست باید از روی سیاهه خرید یا اسناد تسلیمی صاحب کالا تعیین شود. ضمناً طبق مفاد تبصره 1 ماده فوق، در تعیین ارزش گمرکی، موارد ذیل در صورت پرداخت افزوده می‌شود:

·         حقوق مالکیت معنوی

·         هزینه‌های طراحی و مهندسی در سایر کشورها

·         ظروف و محفظه‌ها

·         مواد، قطعات و تجهیزات به کار رفته در تولید کالای وارده و تأمین شده توسط خریدار

·         هر بخش از عواید فروش مجدد و عواید واگذاری تعلق گرفته به فروشنده به طور مستقیم یا غیر مستقیم

ماده 14 در کل کتاب قانون امور گمرکی تنها ماده‌ای است که صراحتاً ولی به طور خیلی خلاصه به حقوق مالکیت معنوی اشاره نموده است.

منظور از مالکیت معنوی، آفرینش‌های فکر و عقل بشر بوده و آثار علمی، ادبی و هنری و حقوق مربوطه از قبیل:

·         حق الامتیازات

·         حق چاپ و تکثیر

·         مارک‌های تجاری

·         طرح‌های صنعتی

·         نقشه‌های مربوط به مدارهای مجتمع یا آی‌سی ها

·         اطلاعات فاش نشده

·         اشارات جغرافیایی

را شامل می‌شود.

چنانچه ارزش گمرکی کالای ورودی از قیمت مندرج در اسناد ارائه شده متمایز باشد، شامل هزینه‌ها یا موارد زیر نمی‌شود:

·         هزینه ساختن، نصب کردن، سوار کردن، نگهداری یا کمک فنی در مورد کالاهایی مانند دستگاه‌ها، ماشین‌آلات و تجهیزات صنعتی پس از ورود آنها

·         هزینه حمل و نقل پس از ورود کالا

·         هزینه سود متداول ناشی از تأمین مالی خرید کالای وارده توسط فروشنده یا شخص ثالث

·         هزینه اقدامات خریدار خارج از شرایط انجام معامله، مانند فعالیت‌های بازاریابی برای کالا

·         حق تکثیر و تولید داخلی کالای وارده

·         ارزش یا هزینه اطلاعات و دستورالعمل‌های ضبط شده در نرم افزار یا روی حاملین اطلاعات مانند دیسکت، لوح فشرده، و مشابه آن برای استفاده در رایانه؛ در این موارد ارزش حامل خام محاسبه می‌شود.

البته « اطلاعات و دستورالعمل‌ها» شامل ضبط‌های صدایی، سینمایی، ویدئویی، نرم افزارهای تجاری و همچنین «حاملین اطلاعات» شامل مدارهای مجتمع، نیمه هادی‌ها و وسایل مشابه از این حکم مستثنی است.

به هر حال، طبق ماده 14 قانون امور گمرکی صرفاً هزینه‌هایی به ارزش کالا اضافه می‌شود که تا ورود به اولین دفتر گمرکی تحقق یافته باشد و هزینه‌های پس از ترخیص کالا از گمرک مانند هزینه‌های مربوط به کرایه حمل، تخلیه و بارگیری، نصب، مونتاژ و راه اندازی ماشین‌آلات خطِ تولید و حفظ و نگهداری آن‌ها، هزینه‌های مربوط به آموزش و اعزام کارشناسان خارجی توسط فروشنده خارجی کالا از جمله هزینه‌هایی هستند که بدلیل تحقق آن‌ها پس از ورود نباید به ارزش کالا افزوده شوند.

 

منبع : مکس پدیا ، مهرداد جمال ارونقی 

ترخیص کالا